بازار آهن‌آلات در روز دوشنبه ۶ مهر ۱۴۰۵، تحت تأثیر جهش نرخ ارز وارد مرحله‌ای از نوسان و بی‌ثباتی شد. افزایش قیمت دلار تا محدوده ۲۴۵ هزار تومان و حرکت آن به سمت ۲۵۰ هزار تومان، انتظارات قیمتی فروشندگان را تغییر داد و باعث شد برخی کارخانه‌ها و مبادی فروش، اعلام قیمت یا عرضه محصولات خود را موقتاً متوقف کنند. در چنین شرایطی، خریداران نیز با این پرسش روبه‌رو شدند که آیا باید نیاز پروژه‌های خود را زودتر تأمین کنند یا برای روشن‌تر شدن وضعیت بازار منتظر بمانند.
جهش دلار چگونه بازار فولاد را تحت تأثیر قرار داد؟
نرخ ارز از عوامل مؤثر بر بازار فولاد ایران است؛ زیرا هزینه مواد اولیه، تجهیزات، محصولات وارداتی و جایگزینی کالاها می‌تواند از تغییرات ارزی تأثیر بگیرد. علاوه بر این، انتظارات تورمی و پیش‌بینی فروشندگان از هزینه‌های آینده نیز در نحوه قیمت‌گذاری محصولات نقش دارد.
در روز مورد بررسی، افزایش ریسک‌های سیاسی و ابهام درباره مسیر تحولات دیپلماتیک، از عوامل مطرح‌شده برای رشد نرخ ارز بود. با افزایش نوسانات، برخی فروشندگان از اعلام قیمت قطعی خودداری کردند؛ زیرا مشخص نبود در صورت فروش، امکان تأمین مجدد کالا با چه هزینه‌ای فراهم خواهد شد.
البته واکنش همه محصولات و کارخانه‌ها یکسان نبود و میزان تغییر قیمت به نوع مقطع، موجودی، شرایط عرضه و سیاست فروش هر تولیدکننده بستگی داشت.
تغییرات قیمت در مقاطع فولادی
طبق گزارش منتشرشده از معاملات آن روز، افزایش نرخ ارز به بخش‌های مختلف بازار آهن‌آلات منتقل شد. مهم‌ترین تغییرات گزارش‌شده عبارت بودند از:
- میلگرد: قیمت برخی کارخانه‌ها با افزایش حدود ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ تومان همراه شد؛ هرچند شدت تغییرات در طول معاملات یکسان نبود.
- تیرآهن: افزایش قیمت در برخی مبادی فروش حدود ۵۰۰ هزار تا یک میلیون تومان گزارش شد. عبور قیمت تیرآهن سایز ۱۲ ذوب‌آهن اصفهان از محدوده ۲۰ میلیون تومان نیز از تغییرات قابل توجه آن روز بود.
- ورق سیاه: قیمت برخی محصولات ورق گرم حدود ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ تومان افزایش یافت. این تغییرات بر بازار محصولات پایین‌دستی، از جمله لوله و پروفیل، نیز اثر گذاشت.
- پروفیل: نوسان قیمت ورق سیاه، هزینه تولید و قیمت فروش پروفیل را تحت تأثیر قرار داد. در گزارش آن روز، قیمت پروفیل ۲ میلی‌متری در محدوده ۱۵۰ هزار تومان اعلام شده بود.
- نبشی، ناودانی و هاش: برخی فروشندگان پس از تغییرات اولیه قیمت، عرضه را تا مشخص شدن نرخ‌های جدید متوقف کردند.
- ورق استیل و محصولات وارداتی: نوسان ارز و دشواری تعیین قیمت جایگزینی، موجب توقف موقت فروش برخی از این محصولات شد.
این ارقام مربوط به شرایط گزارش‌شده در ۶ مهر ۱۴۰۵ هستند و نباید به‌عنوان قیمت قطعی یا نرخ جاری بازار در نظر گرفته شوند.
چرا فروشندگان عرضه را متوقف می‌کنند؟
در بازارهای پرنوسان، فروشنده باید علاوه بر قیمت فعلی کالا، هزینه تأمین مجدد آن را نیز در نظر بگیرد. اگر قیمت ارز در فاصله کوتاهی تغییر کند، ممکن است فروش محصول با نرخ قبلی، امکان جایگزینی همان موجودی را دشوار کند.
به همین دلیل، برخی فروشندگان تا زمان مشخص شدن روند قیمت‌ها از اعلام نرخ قطعی یا ثبت سفارش جدید خودداری می‌کنند. این رفتار می‌تواند شفافیت قیمت را کاهش دهد و برنامه‌ریزی خریداران را دشوارتر کند.
با این حال، توقف عرضه در یک بخش از بازار لزوماً به معنای توقف کامل معاملات نیست؛ وضعیت موجودی، سیاست فروش و شرایط تأمین در هر کارخانه و بنگاه متفاوت است.
خرید زودتر از موعد؛ راهکار مدیریت هزینه یا ریسک اضافی؟
افزایش قیمت‌ها معمولاً برخی خریداران را به تأمین زودهنگام نیازهای خود ترغیب می‌کند. برای پروژه‌ای که در آینده نزدیک به میلگرد، تیرآهن یا ورق نیاز دارد، خرید پیش از افزایش احتمالی قیمت می‌تواند از رشد هزینه تأمین جلوگیری کند. اما این تصمیم برای همه خریداران مناسب نیست.
خرید زودهنگام زمانی قابل بررسی است که نیاز پروژه مشخص باشد، کالا در زمان مناسب مصرف شود و هزینه‌های انبارداری، حمل‌ونقل و تأمین نقدینگی نیز در محاسبات لحاظ شده باشند.
در مقابل، خرید بیش از نیاز یا انبار کردن کالا صرفاً با انتظار افزایش قیمت می‌تواند سرمایه را برای مدتی طولانی درگیر کند. همچنین اگر بازار برخلاف انتظار حرکت کند، خریدار ممکن است با هزینه‌ای بالاتر از قیمت بعدی بازار مواجه شود.
بنابراین، افزایش حجم معاملات به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که خریدها هیجانی بوده‌اند یا همگی بر اساس محاسبات اقتصادی انجام شده‌اند؛ برای تشخیص علت رفتار خریداران، باید شرایط هر پروژه و اطلاعات بازار را جداگانه بررسی کرد.
در شرایط نوسان بازار، چگونه تصمیم بگیریم؟
برای مدیریت خرید آهن‌آلات در دوره‌های بی‌ثباتی، توجه به چند نکته ضروری است:
- نیاز واقعی پروژه را مشخص کنید: مقدار و زمان مصرف هر محصول را بر اساس برنامه اجرایی تعیین کنید.
- قیمت چند فروشنده را مقایسه کنید: علاوه بر نرخ اعلامی، هزینه حمل، شرایط پرداخت و زمان تحویل را بررسی کنید.
- موجودی انبار را در نظر بگیرید: خرید مجدد محصولی که به‌اندازه کافی در اختیار دارید، ممکن است ضرورتی نداشته باشد.
- خرید را مرحله‌بندی کنید: در صورت امکان، تأمین کالا را با برنامه پیشرفت پروژه هماهنگ کنید تا فشار نقدینگی کاهش یابد.
- قیمت را پیش از پرداخت نهایی تأیید کنید: در بازار پرنوسان، اعتبار زمانی پیش‌فاکتور و شرایط قطعی شدن سفارش اهمیت زیادی دارد.
چشم‌انداز بازار آهن به چه عواملی بستگی دارد؟
مسیر آینده بازار آهن‌آلات تنها با بررسی نرخ دلار مشخص نمی‌شود. میزان تقاضای واقعی در بخش ساختمان و صنعت، حجم عرضه کارخانه‌ها، قیمت مواد اولیه، هزینه انرژی، شرایط صادرات و وضعیت معاملات نیز می‌توانند بر قیمت‌ها اثر بگذارند.
اگر نوسان ارز ادامه پیدا کند و فروشندگان نتوانند هزینه جایگزینی محصولات را به‌روشنی برآورد کنند، احتمال تداوم احتیاط در عرضه وجود خواهد داشت. در مقابل، کاهش نوسانات و افزایش شفافیت قیمت‌ها می‌تواند به تصمیم‌گیری آسان‌تر خریداران و فروشندگان کمک کند. با این حال، بدون بررسی داده‌های تازه نمی‌توان درباره جهت قطعی قیمت‌ها نتیجه‌گیری کرد.
در مجموع، جهش نرخ ارز در ۶ مهر ۱۴۰۵ نشان داد که نوسانات اقتصادی چگونه می‌توانند هم‌زمان بر قیمت محصولات فولادی، شیوه عرضه و رفتار خریداران اثر بگذارند. برای فعالان بازار و خریداران پروژه‌ای، تصمیم‌گیری بر پایه نیاز واقعی، مقایسه قیمت‌ها و مدیریت نقدینگی، به‌جای واکنش صرف به افزایش یا کاهش روزانه قیمت‌ها، اهمیت ویژه‌ای دارد.
برای مشاهده جدیدترین اخبار و مقالات بازار ورق سیاه، به وبسایت رسمی آهن برکت سر بزنید.
