صنعت فولاد ایران در پاییز ۱۴۰۵ همچنان با چالش تأمین برق روبه‌روست. با وجود پیگیری تولیدکنندگان و تصویب بسته‌ای ۱۰ بندی برای تأمین برق موردنیاز این صنعت، محدودیت‌های اعمال‌شده همچنان ادامه دارد. بر اساس گزارش منتشرشده، نوردکاران با محدودیت ۸۵ درصدی در دریافت برق مواجه‌اند؛ وضعیتی که می‌تواند برنامه تولید کارخانه‌ها و عرضه محصولات فولادی به بازار را تحت تأثیر قرار دهد.
اهمیت این مسئله به جایگاه فولاد در زنجیره تولید کشور بازمی‌گردد. کاهش فعالیت کارخانه‌های فولادی تنها تولید شمش و مقاطع را محدود نمی‌کند، بلکه صنایع وابسته مانند ساختمان‌سازی، خودروسازی و تولید لوله و پروفیل نیز ممکن است با پیامدهای آن روبه‌رو شوند.
چرا محدودیت برق صنایع فولادی همچنان ادامه دارد؟
تولید فولاد به انرژی پایدار نیاز دارد و اختلال در تأمین برق می‌تواند عملکرد بخش‌های مختلف کارخانه را مختل کند. طبق گزارش، بخشی از برق موردنیاز فولادسازان از نیروگاه‌های اختصاصی تأمین می‌شود؛ بااین‌حال، کارخانه‌ها برای تکمیل نیاز خود همچنان به برق شبکه وابسته‌اند.
از اواسط بهار ۱۴۰۵، محدودیت‌هایی برای مصرف برق صنایع اعمال شد که در برخی واحدها به سطوح بالایی رسید. این شرایط تا مهرماه ادامه یافته و طبق گزارش، محدودیت تأمین برق برای نوردکاران به ۸۵ درصد رسیده است؛ به این معنا که تنها حدود ۱۵ درصد از برق موردنیاز آن‌ها از مسیر مورد اشاره تأمین می‌شود.
فعالان صنعت فولاد نسبت به ادامه این وضعیت اعتراض کرده‌اند. در واکنش به این مطالبات، بسته‌ای ۱۰ بندی با هدف تأمین پایدار برق صنایع مطرح شد؛ اما بر اساس اطلاعات گزارش، مفاد این بسته تا زمان انتشار خبر به مرحله اجرا نرسیده بود.
فولادسازان همچنین اعلام کرده‌اند که با وجود پرداخت مبالغ مربوط به تأمین برق، محدودیت‌ها همچنان برقرار است. به همین دلیل، درخواست پیگیری اجرای مصوبات و بازنگری در نحوه تخصیص انرژی بار دیگر مطرح شده است.
کاهش برق چگونه تولید محصولات فولادی را تحت تأثیر قرار می‌دهد؟
برق یکی از نیازهای اساسی در بخش‌های مختلف زنجیره تولید فولاد است. محدودیت انرژی می‌تواند فعالیت کوره‌های قوس الکتریکی و القایی را کاهش دهد و بر تولید محصولاتی مانند بیلت، بلوم و اسلب اثر بگذارد. کاهش تولید مواد اولیه نیز ممکن است در مراحل بعدی، عرضه میلگرد، تیرآهن، ورق، نبشی و سایر مقاطع را محدود کند.
اگر میزان تولید کارخانه‌ها کاهش یابد و عرضه بازار متناسب با آن کم شود، احتمال افزایش فشار بر قیمت محصولات فولادی وجود دارد. البته شدت این اثر به میزان موجودی انبارها، سطح تقاضا، شرایط صادرات و وضعیت سایر هزینه‌های تولید نیز بستگی دارد.
محدودیت برق همچنین برنامه‌ریزی تولید را دشوار می‌کند. کارخانه‌هایی که از برنامه مشخص قطعی یا محدودیت انرژی برخوردار نیستند، ممکن است برای تنظیم شیفت‌ها، تأمین مواد اولیه و تحویل سفارش‌ها با مشکلات بیشتری مواجه شوند.
مهم‌ترین پیامدهای ادامه محدودیت انرژی در صنعت فولاد
تداوم محدودیت برق می‌تواند اثرات زنجیره‌ای بر بازار فولاد و صنایع وابسته داشته باشد. مهم‌ترین پیامدهای مطرح‌شده عبارت‌اند از:
کاهش تولید و عرضه فولاد: محدودیت فعالیت خطوط تولید ممکن است حجم تولید شمش و محصولات نهایی را کاهش دهد و دسترسی بازار به برخی مقاطع را محدود کند.
افزایش نوسانات قیمت آهن‌آلات: کاهش عرضه در کنار عواملی مانند نوسان نرخ ارز می‌تواند پیش‌بینی قیمت‌ها را دشوارتر کند. در صورت تداوم اختلال تولید، فشار افزایشی بر قیمت برخی محصولات نیز محتمل است.
اختلال در صنایع پایین‌دستی: کاهش عرضه فولاد می‌تواند تأمین مواد اولیه صنایع ساختمانی، خودروسازی، لوازم خانگی و تولیدکنندگان لوله و پروفیل را با مشکل مواجه کند.
کاهش ظرفیت صادراتی: افت تولید ممکن است توان کارخانه‌ها برای انجام تعهدات صادراتی و حفظ بازارهای خارجی را کاهش دهد و بر ارزآوری این صنعت اثر بگذارد.
تهدید اشتغال: در صورت کاهش فعالیت یا توقف برخی خطوط تولید، احتمال کاهش ساعات کاری و آسیب به اشتغال در کارخانه‌ها و صنایع وابسته افزایش می‌یابد.
افزایش وابستگی به واردات: اگر تولید داخلی نتواند پاسخگوی نیاز بازار باشد، تأمین برخی محصولات از خارج ممکن است ضرورت پیدا کند و هزینه تأمین آن‌ها را افزایش دهد.
تأثیر محدودیت برق بر قیمت آهن و مقاطع فولادی
قیمت محصولات فولادی تنها تحت تأثیر نرخ ارز قرار ندارد؛ میزان تولید و عرضه نیز از عوامل مهم تعیین‌کننده بازار هستند. زمانی که محدودیت برق ظرفیت تولید کارخانه‌ها را کاهش می‌دهد، احتمال بروز کمبود در برخی محصولات افزایش می‌یابد.
برای مثال، کاهش تولید تختال می‌تواند عرضه مواد اولیه موردنیاز برای تولید ورق را تحت فشار قرار دهد. این موضوع ممکن است بر بازار ورق سیاه و محصولات وابسته مانند لوله و پروفیل نیز اثر بگذارد. به همین ترتیب، محدودیت تولید شمش می‌تواند زنجیره تولید مقاطع طویل، از جمله میلگرد و تیرآهن، را تحت تأثیر قرار دهد.
بااین‌حال، افزایش قیمت در چنین شرایطی قطعی نیست و به عوامل دیگری مانند سطح تقاضا، موجودی بازار، هزینه مواد اولیه و وضعیت معاملات بستگی دارد. بررسی هم‌زمان این متغیرها برای ارزیابی روند قیمت آهن‌آلات ضروری است.
چه راهکارهایی برای تأمین پایدار برق فولادسازان مطرح شده است؟
یکی از اصلی‌ترین مطالبات فعالان صنعت فولاد، اجرای بسته ۱۰ بندی دولت برای تأمین برق موردنیاز کارخانه‌هاست. بر اساس گزارش، هدف این بسته رفع محدودیت‌ها و فراهم کردن شرایط پایدارتر برای فعالیت واحدهای تولیدی عنوان شده است.
در کنار این موضوع، فولادسازان پنج درخواست اصلی را مطرح کرده‌اند:
رفع محدودیت ۸۵ درصدی برق و فراهم کردن امکان دریافت انرژی موردنیاز واحدهای تولیدی.
اعلام برنامه دقیق محدودیت‌ها و قطعی‌ها تا کارخانه‌ها بتوانند برنامه تولید خود را با شرایط تأمین انرژی هماهنگ کنند.
تأمین کامل برق و جبران بخشی از ظرفیت ازدست‌رفته در ماه‌های گذشته، در صورت فراهم بودن امکان اجرایی.
شفاف‌سازی برنامه تأمین برق واحدهای آسیب‌دیده برای مشخص شدن میزان و زمان دسترسی آن‌ها به انرژی.
بازنگری در اولویت‌بندی مصرف برق با هدف کاهش آسیب به تولید و حمایت از فعالیت صنایع فولادی.
توسعه نیروگاه‌های اختصاصی و افزایش ظرفیت تولید برق توسط خود فولادسازان نیز از راهکارهای بلندمدت مطرح‌شده برای کاهش وابستگی به شبکه سراسری است. بااین‌حال، اجرای چنین طرح‌هایی به سرمایه‌گذاری، زمان و برنامه‌ریزی متناسب با نیاز کارخانه‌ها احتیاج دارد.
چشم‌انداز صنعت فولاد در ادامه پاییز ۱۴۰۵
ادامه فعالیت صنعت فولاد در پاییز به نحوه مدیریت محدودیت‌های انرژی و میزان تحقق برنامه‌های اعلام‌شده وابسته است. اگر تأمین برق به شرایط باثبات‌تری برسد، امکان برنامه‌ریزی بهتر تولید و کاهش اختلال در عرضه فراهم خواهد شد. در مقابل، تداوم محدودیت‌ها می‌تواند فشار بیشتری بر تولیدکنندگان و صنایع وابسته وارد کند.
از سوی دیگر، وضعیت بازار آهن تنها با بررسی میزان برق تخصیص‌یافته قابل پیش‌بینی نیست. تقاضای داخلی، شرایط صادرات، نرخ ارز و هزینه مواد اولیه نیز در تعیین مسیر قیمت‌ها نقش دارند. بنابراین، برای ارزیابی آینده بازار باید تغییرات عرضه و تقاضا را در کنار وضعیت تأمین انرژی دنبال کرد.
جمع‌بندی
تداوم محدودیت برق صنایع فولادی در مهر ۱۴۰۵، در شرایطی که بسته ۱۰ بندی تأمین انرژی هنوز اجرا نشده بود، نگرانی‌هایی درباره کاهش تولید و اختلال در زنجیره تأمین فولاد ایجاد کرده است. افت تولید می‌تواند عرضه مقاطع فولادی را محدود کند و بر صنایع پایین‌دستی، اشتغال و صادرات اثر بگذارد. اجرای مصوبات اعلام‌شده، شفافیت در برنامه تخصیص برق و توسعه ظرفیت نیروگاه‌های اختصاصی از مهم‌ترین راهکارهای مطرح‌شده برای کاهش فشار بر این صنعت هستند. در نهایت، میزان تأثیر این شرایط بر قیمت آهن به تداوم محدودیت‌ها و وضعیت کلی بازار بستگی خواهد داشت.
برای مشاهده جدیدترین اخبار و مقالات بازار ورق سیاه، به وبسایت رسمی آهن برکت سر بزنید.
