فولاد همچنان یکی از مهمترین مواد اولیه صنایع جهان است و از ساخت ساختمان و زیرساخت گرفته تا تولید خودرو، ماشینآلات و تجهیزات انرژی در طیف گستردهای از فعالیتهای اقتصادی استفاده میشود. با وجود دورهای از ضعف تقاضا در سالهای اخیر، پیشبینیهای جدید نشان میدهد بازار جهانی فولاد در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ به مسیر رشد بازمیگردد.
بر اساس آخرین گزارش World Steel Association، تقاضای جهانی فولاد در سال ۲۰۲۶ حدود ۰.۳ درصد افزایش پیدا میکند و به حدود ۱.۷۲۴ میلیارد تن میرسد. برای سال ۲۰۲۷ نیز رشد ۲.۲ درصدی و رسیدن تقاضا به حدود ۱.۷۶۲ میلیارد تن پیشبینی شده است.
کدام صنایع بیشترین فولاد را مصرف میکنند؟
ساختمان و زیرساخت همچنان با فاصله زیاد بزرگترین مصرفکننده فولاد در جهان هستند. بر اساس دادههای World Steel Association، در سال ۲۰۲۵ حدود ۵۲ درصد از مصرف فولاد به بخش ساختمان و زیرساخت اختصاص داشته است. پس از آن، تجهیزات مکانیکی با ۱۶ درصد و صنعت خودرو با ۱۲ درصد قرار دارند.
| بخش مصرفکننده | سهم تقریبی از مصرف فولاد |
|---|---|
| ساختمان و زیرساخت | ۵۲٪ |
| تجهیزات مکانیکی | ۱۶٪ |
| خودرو | ۱۲٪ |
| محصولات فلزی | ۱۰٪ |
| لوازم خانگی | ۵٪ |
| تجهیزات برقی | ۳٪ |
| سایر حملونقل | ۲٪ |
این ارقام نشان میدهد که حتی با تغییر فناوری و ظهور صنایع جدید، ساختمان و زیرساخت همچنان محور اصلی تقاضای فولاد باقی خواهند ماند.
ساختمان و زیرساخت؛ همچنان بزرگترین بازار فولاد
ساختوساز، پلها، راهآهن، بنادر، خطوط انتقال، ساختمانهای تجاری و پروژههای عمرانی همگی به حجم بالایی از محصولات فولادی نیاز دارند. در سالهای آینده نیز توسعه زیرساخت در کشورهای در حال توسعه میتواند بخش مهمی از رشد تقاضا را ایجاد کند.
در این میان، هند نمونه قابل توجهی است. World Steel Association پیشبینی کرده است تقاضای فولاد هند در سال ۲۰۲۶ حدود ۷.۴ درصد و در سال ۲۰۲۷ حدود ۹.۲ درصد رشد کند. توسعه زیرساخت، ساختوساز، گسترش شبکه ریلی و رشد سرمایهگذاری صنعتی از عوامل اصلی این افزایش هستند.
صنعت خودرو؛ تقاضا برای فولادهای پیشرفته
خودروسازی یکی دیگر از مصرفکنندگان مهم فولاد است. اگرچه استفاده از آلومینیوم، کامپوزیتها و سایر مواد سبک در خودروها افزایش یافته، اما فولاد همچنان به دلیل استحکام، قابلیت شکلدهی، هزینه مناسب و امکان بازیافت، جایگاه مهمی در این صنعت دارد.
روند آینده این بخش تنها به افزایش حجم تولید خودرو وابسته نیست؛ توسعه فولادهای پیشرفته و پرمقاومت نیز اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد. این فولادها میتوانند امکان کاهش وزن برخی قطعات خودرو را بدون کاهش قابل توجه استحکام فراهم کنند.
تجهیزات صنعتی و ماشینآلات؛ یک مصرفکننده کلیدی
تجهیزات مکانیکی و ماشینآلات حدود ۱۶ درصد از مصرف جهانی فولاد را به خود اختصاص میدهند. کارخانهها، ماشینآلات عمرانی، تجهیزات معدنی، سیستمهای تولید و بسیاری از تجهیزات صنعتی به انواع مختلف فولاد نیاز دارند.
رشد سرمایهگذاری صنعتی در کشورهای در حال توسعه میتواند تقاضا برای این گروه از محصولات را افزایش دهد. در هند نیز World Steel Association رشد سرمایهگذاری در کالاهای سرمایهای را یکی از عوامل حمایتکننده از افزایش تقاضای فولاد عنوان کرده است.
انرژی و زیرساختهای جدید؛ بازار رو به گسترش فولاد
گذار انرژی نیز میتواند الگوی مصرف فولاد را تغییر دهد. نیروگاههای بادی، شبکههای برق، تجهیزات انرژی و توسعه زیرساختهای مرتبط با انرژیهای تجدیدپذیر به مقادیر قابل توجهی فولاد نیاز دارند.
این موضوع اهمیت فولاد را در اقتصاد کمکربن کاهش نمیدهد؛ بلکه همزمان با رشد تقاضا، فشار برای تولید فولاد با انتشار کربن کمتر نیز افزایش مییابد. آژانس بینالمللی انرژی نیز بر ضرورت گسترش بازار فولاد کمانتشار و افزایش استفاده از مواد کمکربن در دهههای آینده تأکید کرده است.
هند و اقتصادهای نوظهور؛ موتورهای جدید تقاضا
یکی از مهمترین تغییرات بازار جهانی فولاد، جابهجایی بخشی از رشد تقاضا به سمت اقتصادهای نوظهور است. در حالی که بازار چین با کاهش تقاضای بخش مسکن مواجه است، رشد هند و برخی کشورهای آسیایی و آفریقایی میتواند بخشی از این کاهش را جبران کند.
World Steel Association انتظار دارد تقاضای فولاد چین در سال ۲۰۲۶ حدود ۱.۵ درصد کاهش داشته باشد، در حالی که رشد تقاضا در هند به ۷.۴ درصد میرسد. برای سال ۲۰۲۷ نیز هند همچنان یکی از مهمترین منابع رشد بازار جهانی خواهد بود.
چشمانداز تقاضای فولاد در سالهای آینده
رشد آینده بازار فولاد احتمالاً بیش از گذشته به سرمایهگذاری در زیرساخت، شهرنشینی، توسعه صنعتی و فناوریهای جدید وابسته خواهد بود. در اقتصادهای توسعهیافته نیز افزایش سرمایهگذاری در زیرساخت و برخی صنایع میتواند به بازگشت تدریجی تقاضا کمک کند.
در عین حال، عواملی مانند شرایط اقتصاد جهانی، هزینه انرژی، سیاستهای تجاری، وضعیت بازار مسکن چین و تغییرات سرمایهگذاری صنعتی میتوانند سرعت این رشد را تحت تأثیر قرار دهند. بنابراین افزایش تقاضای جهانی فولاد را نباید به شکل یک روند یکنواخت در تمام کشورها و صنایع در نظر گرفت.
از سوی دیگر، حرکت صنعت به سمت تولید کمکربن میتواند ترکیب بازار را تغییر دهد. فولاد تولیدشده با فناوریهای کمانتشار، کورههای قوس الکتریکی و مسیرهای مبتنی بر هیدروژن در حال تبدیل شدن به بخش مهمی از بحثهای آینده صنعت هستند؛ هرچند هزینه بالاتر برخی از این فناوریها همچنان یکی از موانع توسعه سریع آنهاست.
در مجموع، ساختمان و زیرساخت همچنان بزرگترین مصرفکننده فولاد در جهان خواهند بود، اما بخشهایی مانند خودرو، تجهیزات صنعتی، انرژی و حملونقل نیز نقش مهمی در شکلدهی به تقاضای آینده دارند. در کنار این صنایع، رشد سریع اقتصادهایی مانند هند و توسعه زیرساخت در کشورهای نوظهور میتواند بخش مهمی از افزایش مصرف فولاد در سالهای پیش رو را رقم بزند؛ در حالی که همزمان، گذار به فولاد کمکربن و فناوریهای جدید، ساختار این بازار را نیز به تدریج تغییر خواهد داد.
برای مشاهده جدیدترین اخبار و مقالات بازار ورق سیاه، به وبسایت رسمی آهن برکت سر بزنید.