بورس کالای ایران ضوابط جدیدی برای میزان پیش‌پرداخت سفارش‌های محصولات صنعتی و معدنی اعلام کرده است. بر اساس این دستورالعمل، خریداران برخی از کالاهای مهم زنجیره فولاد باید پیش از ثبت سفارش، تمام ارزش معامله را تأمین کنند؛ درحالی‌که برای گروهی از ورق‌های فولادی، پیش‌پرداخت کمتری در نظر گرفته شده است.
این تغییر در شرایطی انجام می‌شود که نوسانات ارز و افزایش قیمت محصولات فولادی، حساسیت بازار به نحوه عرضه و تقاضا را بیشتر کرده است. هدف اصلی این سیاست، محدودکردن سفارش‌های بدون پشتوانه نقدی و افزایش انضباط در معاملات بورس کالا عنوان شده است.
کدام محصولات مشمول پیش‌پرداخت ۱۰۰ درصدی هستند؟
بر اساس ضوابط اعلام‌شده، بالاترین میزان پیش‌پرداخت به گروهی از مواد اولیه و مقاطع فولادی اختصاص یافته است. خریداران این محصولات باید ۱۰۰ درصد ارزش سفارش را پیش از ثبت معامله تأمین کنند.
مهم‌ترین کالاهای مشمول این الزام عبارت‌اند از:
- آهن اسفنجی
- شمش فولادی از نوع بلوم و بیلت
- انواع تیرآهن سبک، متوسط، نیمه‌سنگین، سنگین و صنعتی
- میلگردهای ساختمانی در گروه‌های وزنی مختلف
افزایش پیش‌پرداخت به این معناست که خریداران برای حضور در معاملات این محصولات، به نقدینگی بیشتری نیاز دارند و امکان ثبت سفارش با اتکا به آورده اولیه محدودتر می‌شود.
از آنجا که شمش از مواد اولیه اصلی تولید بسیاری از مقاطع طویل فولادی است، تغییر شرایط خرید آن می‌تواند بر هزینه تأمین مواد اولیه نوردکاران و در ادامه بر قیمت تیرآهن و سایر مقاطع فولادی اثرگذار باشد.
پیش‌پرداخت میلگرد صنعتی در سطح ۵۰ درصد
در دستورالعمل جدید، برای میلگرد فوق‌سنگین یا صنعتی، میزان پیش‌پرداخت متفاوتی تعیین شده است. بر این اساس، خریداران این گروه باید ۵۰ درصد ارزش سفارش را پیش از معامله پرداخت کنند.
اختصاص ضریب جداگانه به این محصول نشان می‌دهد که در این بخشنامه، همه کالاها با شرایط مالی یکسانی مواجه نیستند. با این حال، میزان اثرگذاری این تصمیم بر معاملات میلگرد صنعتی به وضعیت تقاضا، حجم عرضه و توان مالی خریداران نیز بستگی دارد.
ورق‌های فولادی با پیش‌پرداخت ۳۰ درصدی
در مقابل، برای بخش گسترده‌ای از محصولات تخت فولادی، میزان پیش‌پرداخت ۳۰ درصد ارزش سفارش تعیین شده است. این گروه شامل طیف متنوعی از ورق‌های فولادی و محصولات مرتبط می‌شود؛ از جمله:
- تختال فولادی
- نبشی و ناودانی
- ورق سرد معمولی و خودرویی
- ورق‌های مورد استفاده در صنایع لوازم‌خانگی
- ورق گرم معمولی و آلیاژی، از جمله گریدهای HB و HC
- ورق گرم خودرویی و محصولات نوردکاران
- ورق قلع‌اندود
- ورق گالوانیزه عمومی، خودرویی و مورد استفاده در لوازم‌خانگی
تعیین پیش‌پرداخت پایین‌تر برای این گروه، شرایط مالی متفاوتی نسبت به محصولات مشمول ضریب ۱۰۰ درصدی ایجاد می‌کند. این موضوع برای صنایع پایین‌دستی که به خرید مستمر ورق نیاز دارند، اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا سرمایه در گردش نقش مهمی در استمرار تولید آن‌ها ایفا می‌کند.
الزام کارگزاری‌ها به اجرای بخشنامه
طبق ابلاغیه، شرکت‌های کارگزاری موظف شده‌اند سامانه‌های ثبت سفارش و نرم‌افزارهای معاملاتی خود را با ضرایب جدید هماهنگ کنند. همچنین باید پیش از ورود سفارش به سامانه معاملات، رعایت سقف‌های تعیین‌شده را بررسی کنند.
اجرای این الزام، کنترل میزان نقدینگی موردنیاز برای شرکت در معاملات را به یکی از مراحل اصلی ثبت سفارش تبدیل می‌کند. در نتیجه، خریداران باید منابع مالی خود را متناسب با ضوابط هر گروه کالایی آماده کنند.
تأثیر پیش‌پرداخت جدید بر بازار آهن
افزایش پیش‌پرداخت می‌تواند رفتار خریداران را تغییر دهد. با بالا رفتن مبلغی که باید پیش از معامله تأمین شود، حضور خریدارانی که نقدینگی کافی ندارند دشوارتر خواهد شد. این مسئله ممکن است از بخشی از رقابت‌های هیجانی در بورس کالا جلوگیری کند؛ بااین‌حال، کاهش رقابت قیمتی یا افت قیمت محصولات فولادی نتیجه قطعی این تصمیم نیست.
از سوی دیگر، محدودیت مالی خریداران واقعی نیز باید مورد توجه قرار گیرد. اگر واحدهای تولیدی برای تأمین مواد اولیه با کمبود نقدینگی مواجه شوند، افزایش پیش‌پرداخت می‌تواند فشار بیشتری بر سرمایه در گردش آن‌ها وارد کند.
همچنین اثر این سیاست بر قیمت نهایی محصولاتی مانند میلگرد، تیرآهن و ورق سیاه به عوامل دیگری از جمله نرخ ارز، هزینه تولید، میزان عرضه، تقاضای بازار و شرایط تأمین مواد اولیه وابسته است.
جمع‌بندی
تغییر ضرایب پیش‌پرداخت در بورس کالای ایران، شرایط خرید گروه‌های مختلف محصولات فولادی را متفاوت کرده است. برای آهن اسفنجی، بلوم، بیلت، انواع تیرآهن و میلگرد ساختمانی پیش‌پرداخت ۱۰۰ درصدی، برای میلگرد فوق‌سنگین صنعتی ۵۰ درصد و برای گروهی از محصولات تخت ۳۰ درصد تعیین شده است.
این سیاست با هدف افزایش انضباط معاملاتی و محدودکردن سفارش‌های فاقد پشتوانه نقدی اجرا می‌شود؛ اما اثر نهایی آن بر قیمت آهن به نحوه واکنش خریداران، وضعیت نقدینگی تولیدکنندگان و شرایط کلی بازار فولاد بستگی خواهد داشت.
برای مشاهده جدیدترین اخبار و مقالات بازار ورق سیاه، به وبسایت رسمی آهن برکت سر بزنید.
.png)
