در بسیاری از سازه‌های فولادی، برای اجرای یک اتصال نیازی به استفاده از یک شاخه کامل نبشی نیست و قطعه‌ای کوتاه با ابعاد مشخص می‌تواند نیاز پروژه را برطرف کند. نبشی لقمه به همین منظور از برش نبشی فولادی در طول‌های مورد نیاز تولید می‌شود و در بخش‌هایی مانند اتصال اعضای سازه، اجرای بادبند و تقویت نقاط مختلف به کار می‌رود.
با وجود ابعاد کوچک، مشخصات این قطعه می‌تواند مستقیماً بر عملکرد اتصال اثر بگذارد. به همین دلیل، هنگام خرید نبشی لقمه باید علاوه بر قیمت، ابعاد بال، ضخامت، طول قطعه، کیفیت فولاد و روش تولید را نیز بررسی کرد.
نبشی لقمه چگونه تولید می‌شود؟
نبشی لقمه در اصل یک شاخه کوتاه‌شده از نبشی فولادی است. ابتدا نبشی با ابعاد و ضخامت موردنظر تولید شده و سپس با استفاده از تجهیزات برش، در اندازه‌های مشخص تقسیم می‌شود.
سطح مقطع این محصول همانند نبشی معمولی به شکل L است و می‌تواند دارای دو بال مساوی یا دو بال با اندازه متفاوت باشد. بنابراین، مشخصات فنی لقمه تا حد زیادی به نبشی اولیه‌ای که از آن تهیه شده وابسته است.
طول قطعه نیز ثابت نیست و می‌تواند با توجه به نقشه اجرایی یا نیاز کارگاه تعیین شود.
انواع نبشی لقمه بر اساس شکل مقطع
از نظر شکل بال‌ها، نبشی لقمه در دو گروه اصلی قرار می‌گیرد:
نبشی لقمه بال مساوی:
در این مدل، دو بال دارای اندازه یکسان هستند. ساختار متقارن آن باعث شده در بسیاری از اتصالات و کاربردهای عمومی سازه‌های فلزی مورد استفاده قرار گیرد.
نبشی لقمه بال نامساوی:
در این نوع، اندازه دو بال یکسان نیست. این ویژگی برای اتصالاتی که فضای نصب محدود دارند یا به دو سطح با ابعاد متفاوت نیاز دارند، کاربردی‌تر است.
نبشی لقمه فابریک و پرسی چه تفاوتی دارند؟
روش تولید نبشی اولیه نیز یکی از معیارهای دسته‌بندی این محصول است.
نبشی فابریک با فرآیند نورد گرم در کارخانه تولید می‌شود و سپس از شاخه آن، قطعات کوتاه مورد نیاز برش داده می‌شود. دقت ابعادی و یکنواختی مقطع از عواملی هستند که در انتخاب این نوع اهمیت دارند.
در مقابل، نبشی پرسی از خم‌کاری ورق فولادی به دست می‌آید. در این مدل، کیفیت خم، یکنواختی دو بال و ضخامت ورق اهمیت زیادی دارد. انتخاب میان نبشی فابریک و پرسی باید بر اساس نوع کاربرد و الزامات فنی پروژه انجام شود.
نبشی لقمه در چه مواردی استفاده می‌شود؟
نبشی لقمه معمولاً نقش یک قطعه کمکی در اتصال یا تقویت را دارد. برخی از مهم‌ترین موارد استفاده از آن عبارت‌اند از:
- اتصال تیر و ستون در سازه‌های فلزی
- اجرای اتصالات بادبند به اعضای اصلی
- ساخت و مونتاژ سوله و سالن‌های صنعتی
- تقویت گوشه‌ها و نقاط حساس سازه
- ساخت قاب و چهارچوب‌های فلزی
- استفاده در تجهیزات و ماشین‌آلات صنعتی
- اجرای برخی اتصالات پیچ‌ومهره‌ای و جوشی
- افزایش سطح تماس میان بعضی قطعات متصل‌شونده
البته نوع کاربرد به‌تنهایی تعیین‌کننده ابعاد نبشی نیست. میزان بار، نوع نیروی واردشده، نحوه اتصال و جزئیات طراحی نیز باید در انتخاب مقطع در نظر گرفته شوند.
ابعاد و مشخصات فنی نبشی لقمه
نبشی لقمه برخلاف شاخه‌های استاندارد، طول ثابتی ندارد و معمولاً در اندازه موردنیاز پروژه برش می‌خورد. بااین‌حال، مشخصات رایج آن می‌تواند در محدوده زیر قرار گیرد:
| مشخصه | محدوده رایج |
|---|---|
| ابعاد بال | حدود ۳۰×۳۰ تا ۱۲۰×۱۲۰ میلی‌متر |
| ضخامت | حدود ۳ تا ۲۰ میلی‌متر |
| طول لقمه | معمولاً ۵ تا ۳۰ سانتی‌متر |
| نوع بال | مساوی یا نامساوی |
| روش تولید نبشی | فابریک یا پرسی |
| روش اتصال | جوشکاری، پیچ‌ومهره یا ترکیبی |
این اعداد صرفاً بازه‌های رایج هستند و ممکن است بسته به تولیدکننده و نیاز پروژه متفاوت باشند. در کاربردهای سازه‌ای، ابعاد نهایی باید با نقشه و محاسبات مهندسی مطابقت داشته باشد.
وزن نبشی لقمه را چگونه محاسبه کنیم؟
برای محاسبه وزن یک قطعه لقمه‌ای، ابتدا باید وزن یک متر از نبشی موردنظر مشخص باشد. سپس این عدد در طول قطعه ضرب می‌شود.
فرمول محاسبه:
وزن لقمه = وزن یک متر نبشی × طول قطعه بر حسب متر
برای مثال، اگر وزن یک متر نبشی ۶ کیلوگرم باشد و طول لقمه ۲۰ سانتی‌متر یا ۰٫۲ متر باشد:
۶ × ۰٫۲ = ۱٫۲ کیلوگرم
بنابراین وزن تقریبی یک قطعه برابر با ۱٫۲ کیلوگرم خواهد بود.
برای محاسبه دقیق‌تر، بهتر است وزن واحد طول از جدول اشتال، جدول وزنی تولیدکننده یا وزن واقعی محصول استخراج شود.
چه عواملی وزن نبشی لقمه را تغییر می‌دهند؟
وزن نهایی هر قطعه تنها به طول آن بستگی ندارد و مشخصات مقطع نیز تأثیر مستقیمی دارند. مهم‌ترین عوامل عبارت‌اند از:
- ضخامت نبشی
- اندازه بال‌ها
- طول قطعه
- مساوی یا نامساوی بودن بال‌ها
- وزن واحد طول نبشی
- چگالی فولاد
- اختلاف میان وزن تئوریک و وزن واقعی
با افزایش ضخامت یا ابعاد بال، وزن هر متر نبشی افزایش پیدا می‌کند. همچنین اگر مشخصات مقطع ثابت باشد، هرچه طول لقمه بیشتر شود، وزن قطعه نیز به همان نسبت افزایش خواهد یافت.
نبشی لقمه چه تفاوتی با نبشی شاخه‌ای دارد؟
هر دو محصول می‌توانند از یک نوع فولاد و با یک شکل مقطع تولید شده باشند، اما تفاوت اصلی آن‌ها در طول، نحوه مصرف و روش سفارش است.
نبشی شاخه‌ای معمولاً در طول‌های چندمتری عرضه می‌شود و می‌تواند به‌عنوان عضو اصلی یا فرعی سازه مورد استفاده قرار گیرد. در مقابل، نبشی لقمه از همان شاخه در اندازه‌های کوتاه‌تر برش داده شده و بیشتر برای اتصال یا تقویت بخش مشخصی از سازه به کار می‌رود.
از طرف دیگر، استفاده از لقمه آماده می‌تواند نیاز به برش‌کاری در محل پروژه را کاهش دهد و حمل قطعات کوتاه نیز ساده‌تر باشد.
هنگام خرید نبشی لقمه چه مواردی را بررسی کنیم؟
انتخاب نبشی لقمه نباید تنها بر اساس قیمت انجام شود. پیش از سفارش، بهتر است مشخصات فنی محصول با نیاز پروژه مقایسه شود.
مهم‌ترین موارد قابل بررسی عبارت‌اند از:
- اندازه دقیق بال‌ها و ضخامت
- طول هر قطعه
- تعداد لقمه موردنیاز
- فابریک یا پرسی بودن نبشی
- دقت و کیفیت برش
- یکنواختی قطعات
- وجود تاب، ترک یا آسیب سطحی
- میزان زنگ‌زدگی
- نوع و گرید فولاد
- وزن واقعی محموله
در پروژه‌های حساس، دریافت مشخصات فنی و گواهی کیفیت فولاد نیز می‌تواند برای اطمینان از تطابق محصول با الزامات طراحی مفید باشد.
قیمت نبشی لقمه به چه عواملی وابسته است؟
قیمت نهایی این محصول علاوه بر ارزش خود نبشی، تحت تأثیر هزینه‌های برش و آماده‌سازی نیز قرار می‌گیرد.
مهم‌ترین عوامل مؤثر بر قیمت عبارت‌اند از:
- قیمت روز نبشی
- ابعاد و ضخامت مقطع
- وزن هر قطعه
- تعداد و طول برش‌ها
- نوع نبشی و کیفیت فولاد
- فابریک یا پرسی بودن
- هزینه برش و بسته‌بندی
- هزینه حمل‌ونقل
- میزان عرضه و تقاضا
- نوسانات قیمت مواد اولیه و ارز
- کارخانه یا تأمین‌کننده محصول
به همین دلیل، قیمت نبشی لقمه باید بر اساس مشخصات دقیق محصول، تعداد، وزن و شرایط تحویل استعلام شود.
آیا برای همه اتصالات می‌توان از نبشی لقمه استفاده کرد؟
خیر. ابعاد و ضخامت نبشی باید متناسب با شرایط اتصال انتخاب شود. یک لقمه کوچک ممکن است برای یک اتصال سبک مناسب باشد، اما در یک اتصال باربر یا تحت نیروی زیاد، به مقطع بزرگ‌تر و ضخیم‌تر نیاز است.
به همین دلیل، در قسمت‌هایی که نبشی وظیفه انتقال بار دارد، انتخاب مقطع باید بر اساس نقشه سازه و محاسبات مهندسی انجام شود و نباید صرفاً بر اساس قیمت یا تجربه اجرایی انتخاب شود.
جمع‌بندی
نبشی لقمه یک قطعه کوتاه از نبشی فولادی است که با برش شاخه‌های نبشی در طول موردنیاز تهیه می‌شود و در اجرای اتصالات، تقویت سازه‌ها، ساخت سوله و تجهیزات فلزی کاربرد دارد. این محصول می‌تواند از نبشی بال مساوی یا نامساوی تهیه شود و از نظر روش تولید نیز در انواع فابریک و پرسی مورد استفاده قرار گیرد.
طول، ضخامت، ابعاد بال، جنس فولاد و روش اتصال از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده در انتخاب نبشی لقمه هستند. همچنین وزن آن را می‌توان با استفاده از وزن واحد طول و طول قطعه محاسبه کرد. برای خرید نیز علاوه بر قیمت، باید کیفیت برش، مشخصات فولاد و تطابق ابعاد محصول با نیاز پروژه بررسی شود.
برای مشاهده جدیدترین اخبار و مقالات بازار ورق سیاه، به وبسایت رسمی آهن برکت سر بزنید.
